Klastry na Mazowszu

Investing in ideas business concept and financial backing of innovation as an open lightbulb symbol for funding potential innovative growth prospect through venture capital.
FacebookTwitterGoogle+LinkedIn

29.03.2016

W dyskursie publicznym i medialnym klastry często określane są mianem regionalnych lokomotyw rozwoju. Jak wygląda ich sytuacja na Mazowszu? Czy ich rozwój wpływa na dynamikę gospodarki oraz czy podnosi poziom konkurencyjności i innowacyjności w regionie? Ze względu na potencjał inicjatyw klastrowych, postanowiliśmy przyjrzeć się ich sytuacji na Mazowszu.

Rozwój klastrów na Mazowszu

W Raporcie z Inwentaryzacji Klastrów w Polsce 2015, opracowanym przez Polską Agencję Rozwoju Przedsiębiorczości, wskazano lata 2007 i 2011 jako czas powstawania największej ilości klastrów. Mazowsze wpisuje się w tę tendencję – w regionie klastry powstawały pomiędzy 2007 a 2009 rokiem oraz pomiędzy 2011 a 2014. W porównaniu do innych krajów europejskich w Polsce są one strukturami młodymi. Z badania globalnego klastrów Global Cluster Initiative Survey wynika, że początek tworzenia klastrów datuje się na połowę lat 80-tych XX wieku. W krajach takich jak Finlandia, Niemcy czy Austria zaczęły one powstawać w latach 90-tych XX wieku.

W województwie mazowieckim klastry działają w branżach: ICT, usługi dla biznesu, budownictwo, farmacja i kosmetyki, energetyka, fotonika i optoelektronika, biotechnologia, OZE, przemysł chemiczny, geodezja.

Klastry na Mazowszu a klastry w innych częściach Polski

Na Mazowszu zlokalizowanych jest 13 klastrów, co stanowi 10% wszystkich takich inicjatyw w Polsce, dając województwu drugie miejsce pod względem ich liczby. Tylko województwo śląskie może poszczycić się ich większą ilością – 28 (21% wszystkich klastrów w Polsce). Ich ilość związana jest z potencjałem gospodarczym poszczególnych regionów – kolejne miejsca zajmują bowiem województwa wielkopolskie i dolnośląskie. W regionach uznawanych za mniej rozwinięte gospodarczo, takich jak woj. podkarpackie i lubelskie występowanie inicjatyw klastrowych związane jest z wsparciem rozwoju klastrów na poziomie regionalnym i centralnym.

W Polsce 15% procent klastrów nie posiada strategii rozwoju, a wśród pozostałych 75% inicjatyw klastrowych pojawiają się podmioty, które nie określiły terminu obowiązywania strategii lub też jako datę jej obowiązywania wskazywały 2020 rok (43,5%). Na Mazowszu wśród 13 klastrów, strategii nie posiada 5 z nich, czyli 38% wszystkich klastrów w regionie. Większy odsetek inicjatyw klastrowych nie posiadających strategii odnotowany został tylko w województwach warmińsko-mazurskim, śląskim i lubelskim.

W całym kraju klastry realizują niewiele projektów –  żadnych nie realizuje prawie 60% klastrów w przypadku projektów finansowanych ze środków własnych, prawie 39% w przypadku projektów finansowanych ze źródeł publicznych i 85% klastrów w przypadku projektów finansowanych z zewnętrznych źródeł prywatnych.

Przyszłość klastrów w regionie

Zaproszeni do udziału w publikacji Fundacji Kreatywne Mazowsze „Mazowsze 2016: innowacje, trendy, wyzwania” wskazywali utworzenie systemu regionalnych klastrów kluczowych jako ważną inicjatywę w 2016 roku. Zgodnie z założeniami polityki klastrowej, uwzględnionymi w projekcie Regionalnej Strategii Innowacji dla Mazowsza do 2020, działania polegające na identyfikacji i wzmocnieniu najprężniej działających inicjatyw klastrowych stanowią główną oś polityki klastrowej. Mechanizm selekcji i wsparcia klastrów na poziomie regionalnym pomoże wzmocnić ich rozwój i wybrać te z największym potencjałem gospodarczym, które wpłyną na rozwój społeczno-gospodarczy oraz na pozycję konkurencyjną regionu.

Mazowieckie klastry zmagają się z podobnymi wyzwaniami, co klastry w innych częściach kraju, takimi jak brak strategii rozwoju, realizacja małej liczby projektów czy też brak systematycznie zbieranych danych na temat swoich członków. Silna pozycja gospodarcza regionu, młody wiek klastrów oraz mechanizm selekcji i wsparcia na poziomie regionalnym pozwalają zakładać jednak, że na Mazowszu klastry będą rozwijały się coraz dynamiczniej.

 

Materiał opracowany na podstawie:

Raport z Inwentaryzacji Klastrów w Polsce 2015

„Mazowsze 2016: innowacje, trendy, wyzwania”

WRÓĆ DO AKTUALNOŚCI